-360 độ : TẢN MẠN KHI XEM VỞ KỊCH "BỆNH SĨ" TẠI LEIPZIG GERMANY 2017
đăng ngày 21.08.2017 11:30

Cháu Mai Nguyên đi cùng đoàn nhà hát kịch Vietnam sang châu Âu lưu diễn vở kịch đang hót: "Bệnh sĩ" của Lưu Quang Vũ, Đạo diễn NSND Tuấn Hải. Tối 19.8 là đêm diễn đầu tiên ở Đức (Leipzig), sau đó quay lại Tiệp và sẽ tới diễn ở Berlin tối ngày 27.8.2017.

Ngày 19.8 có mây nhẹ và nắng, nước Đức phảng phất chút se lạnh như Đà lạt mộng mơ, chúng tôi vượt quãng đường 280km tới Leipzig thì đoàn 22 cán bộ và diễn viên nhà hát kịch VN đã bắt đầu rời khỏi khu di tích Völkerschlachtdenkmal, là nơi thất bại thảm hại của Napoleon trọng trận đại chiến với liên minh Nga, Phổ, Áo và Thụy Điển xảy ra từ ngày 16-19 tháng 10 năm 1813. Thế là chúng tôi đến gặp đoàn tại tháp nước trước cửa nhà hát Opernhaus Leipzig (Augustusplatz). Đoàn chỉ có 30 phút thăm quan trung tâm Leipzig nên ai nấy chớp nhoáng nhanh chóng tìm nơi chụp ảnh lưu niệm. Chúng tôi đã ghé qua Markt Kauf và gần sát tới Thomaskirche nhưng không thể tới Altes Rathaus. Đáng tiếc vô cùng không đủ thời gian đưa đoàn tới thăm bảo tảng nổi tiếng về nhạc sĩ thiên tài Bach, và nhà Ga tàu hỏa Leipzig được mạnh danh lớn nhất châu Âu (Lớn hơn cả nhà ga Paris). Sau đó đoàn về nơi biểu diễn dàn dựng sân khấu, chúng tôi tranh thủ du lịch Leipzig...



Tối đến, chưa đến giờ người việt đã háo hức đua nhau đến, nhiều người bất ngờ vì nhanh chóng hết chỗ ngồi, các nghệ sĩ tươi cười luôn chiều ý theo nguyện vọng của khán giả chụp ảnh chung lưu niệm. Là người biết rõ lịch đi và diễn của các nghệ sĩ. Tôi biết họ rất vất vả và mệt nhọc. Ai sẽ thấu hiểu sau nụ cười luôn túc trực trên môi là những đêm dài thiếu ngủ. Diễn xong thường đã quá nửa đêm lại về nhà người Việt ngủ qua đêm, sáng lại đi sang nước khác bằng xe Bus, và lại dàn dựng sân khấu lại diễn.... Có thể nói là vô cùng mệt. Tôi là người nhiếp ảnh luôn đi lại trong sân khấu nên đâu đó có nghe nhiều lời khen, thoang thoảng cũng có chút phàn nàn. Nhưng nếu các bạn có cơ hội được tiếp xúc với các nghệ sĩ chắc chắn sẽ cảm thông ngay với những nỗi vất vả họ phải trải qua để đem đến cộng đồng những đêm diễn đầy ý nghĩa nhân văn.

Trước khi vở kịch Bệnh sĩ bắt đầu là phần trình diễn áo dài dân tộc rất ngoạn mục, hay hơn nữa còn có các thiếu nữ da trắng cũng tham gia làm tăng thêm không khí sôi động trong sân khấu.

***

BỆNH SĨ
Chuyện bắt đầu khi ông chủ tịch xã Toàn Nha được Văn Sửu cố vấn đổi tên xã "Cà Hạ" thành xã "Hùng Tâm". Quyết tâm "phấn đấu để mỗi sáng mai thức dậy, người dân Việt Nam đều mơ ước là dân xã Hùng Tâm" giống như mơ ước thành công dân TP Đà Nẵng vậy, ông chủ tịch đã gắn cho các xã viên những cái mác thật OÁCH. Từ đó, những người nông dân chân chất, thật thà được mang các danh hão: 
-Chủ nhiệm Trung tâm Công nghệ.
-Đội trưởng Xây dựng kiến thiết.
-Chủ nhiệm Công ty Dịch vụ.
-Chủ nhiệm Trung tâm Xây xát...
Cả xã Cà Hạ vốn chỉ có nghề trồng lúa, chăn nuôi, nay bỏ bê công việc để chạy theo cái mác mới là xã công nghiệp, lấy nghề làm pháo và buôn lông ngan, lông vịt làm mũi nhọn. Sau 8 tháng ra quân, điều to tát nhất mà cả xã làm được là xây một trung tâm xã với kiến trúc "dân tộc kết hợp với hiện đại". Bỏ bê không ai trồng cấy, lợn gà không được chăm chút, ai cũng mải chạy theo những điều to tát mà ông chủ tịch xã vạch ra.

Rồi ông Toàn Nha quyết định làm lễ báo công sau tám tháng đổi mới. Ông cho mời nhà văn quốc gia, phóng viên truyền hình phỏng vấn về sự phát triển của xã mình. Để có thể che mắt quan khách, ông Toàn Nha và cố vấn Văn Sửu bày ra đủ trò gian dối. Ông chủ tịch xã quyết định cho học sinh nghỉ học, mượn lớp học làm chuồng lợn, biến thành khu chuồng trại chăn nuôi lớn. Kho lông ngan, lông vịt để làm nguyên liệu cho ngành sản xuất...

Màn kịch thêm thú vị khi phóng viên truyền hình và ông nhà văn Chu Văn rởm xuất hiện. Các xã viên đều biết việc làm gian dối của mình, nhưng không ai nói với ai bởi đã trót gắn lên mình những cái mác. Bởi thế, phóng viên, nhà văn rởm có cơ hội đục khoét, hòng trục lợi từ tính háo danh.

Mọi chuyện chỉ bị lật tẩy sau cả quá trình đấu tranh nội tâm của nhân vật thuyền trưởng Vút-Sờ-Cô. Anh quyết định công bố mình chỉ là thuyền trưởng một con tàu kéo xà lan chở phân đạm cho nông dân, chứ chẳng phải truyền trưởng tàu viễn dương như mọi người phong.

Xuyên suốt vở kịch là những hành động dở khóc dở cười của các xã viên xã Hùng Tâm, là những pha tung hứng của Toàn Nha... Mọi diễn biến của tác phẩm đều là những tình tiết của hài kịch, cho tới khi hạ màn, triết lý sâu sắc mới được đưa ra. Câu nói thản nhiên của ông Đội trưởng Sản xuất (nghệ sĩ Lại Phú Đôn. Khuay về tôi nhậu với anh Đôn tới 4.30 sáng mới thêm hiểu anh rất vui tính và đôn hậu): "Tao cũng không phải là tao nữa" 
Và câu hỏi đầy day dứt của nhân vật thuyền trưởng Vút-Sờ-Cô: "Tại sao không yêu quý những điều thật thà, mà lại ưa những thứ giả dối" chính là thông điệp khiến vở diễn với bối cảnh xã hội hoàn toàn xưa cũ vẫn giữ được giá trị trong đời sống ngày nay.

**

Vì thời gian có hạn tôi chưa có dịp lâu để trò truyện, hỏi Giám đốc nhà hát kịch VN Nguyễn Thế Vinh hay PGĐ Xuân Bắc về quá trình biến cách; giúp đưa tới thành công của nhà hát qua vở kịch Bệnh sĩ từ những ngày đầu trình diễn vào năm 1988 do NSND Đình Quang đạo diễn. 
Tác phẩm là vũ khí chống lại thói xấu, hư danh, sĩ diện vẫn tràn lan trong xã hội.

***

Qua vở kịch: "Bệnh sĩ", chợp thấy đâu đây quanh ta ngay tại xứ trời âu văn minh và thượng tôn pháp luật này vẫn tràn lan những bệnh sĩ. Khi thì le lói, lúc thổi bùng như gió phong ba. Người có chút tiền sĩ một kiểu, kẻ không tiền cũng sĩ đâu kém. Có người mấy chục năm lái đĩa bay(1) trong nhà hàng tàu nhưng về Vietnam vẫn tự phong chức điều hành một chuỗi các China Restaurant ở Đức. Ai đó lâu chùi vệ sinh trong hãng Telekom thì về phép, chót bốc đồng nói rằng. làm trong tập đoàn Viễn thông. Mà đã thế thì phải cho nhiều quà, tiền cho xứng tầm. Ở Vietnam người nghèo muốn quà là một nhẽ, kẻ giàu ăn không hết tiền, cũng đâu có từ chối. Thế nên sang làm cả mấy năm chưa đủ tiền trả nợ chuyến phép Vietnam. Không ít kẻ trước đây bao năm đêm khuya hay sáng sớm lạnh giá tuyết phủ, chân quấn ba bốn tất người mặc hai ba áo len để chống lạnh, mong đủ sức đứng cả ngày ngoài hè phố bán thuốc lá chui, kiến được tiền, rồi mở cửa hàng từ lang thang hè phố tiến vào siêu thị, biến tiền đen thành tiền trắng. Sau này Vietnam kêu gọi Việt kiều yêu nước, tự nhiên họ gắn mình thành mác: DOANH NHÂN THÀNH ĐẠT", cố về Vietnam vào dịp tết, kiếm bằng được cái giấy mời của bộ ngoại giao để tham dự bữa tiệc miễn phí dành cho "Việt kiều yêu nước". Một ngày gặp lại bạn thời cùng băng qua đường chốn chạy công an, bỗng họ quên tên bạn xưa ngoảnh mặt quay đi. 
Từ khi nào họ thành nhà kinh doanh với chuỗi Imbiß xuyên quốc gia, mặt vênh như bánh đá quay lò vi sóng. 
Ôi! - BỆNH SĨ.

Hannover 20.8.2018
Mai Thiện Thanh

(1): Rửa bát trong quán tàu

Điểm: 0.00 (0 lần) - Chấm điểm -
 

 
 

Lịch Việt

 
 

YOGA

 
 

Sửa chữa

 
 

Giải trí


 
 

Tìm kiếm

 
 

Đăng nhập

Tên thành viên:

Mật mã:

Lưu nhớ



Quên mật mã?

ĐĂNG KÝ mới!